Dijabetes

Šećerna bolest ili dijabetes (lat. diabetes mellitus) je grupa metaboličkih poremećaja, koji se karakterišu hiperglikemijom, tj. povišenim nivoom glukoze u krvi. Nastaje kao posledica poremećene sekrecije hormona insulina ili smanjenog biološkog dejstva insulina, odnosno kombinacijom ova dva faktora. Osim metabolizma ugljenih hidrata u dijabetesu je poremećen i metabolizam proteina i masti. Hronična hiperglikemija vremenom može da dovede do poremećene strukture i funkcije različitih organa, posebno krvnih sudova, nerava, očiju, bubrega i srca. Dijabetes se danas ubraja među najčešća endokrinološka oboljenja, sa prevalencom u stalnom porastu (naročito u razvijenim zemljama sveta). Procenjuje se da će do 2030 godine broj obolelih u svetu dostići 366 miliona.

Dijabetes tip 1
 

Dijabetes tip 1 se najčešće javlja kod mladih osoba (dece i adolescenata), mada se može javiti u bilo kom uzrasnom dobu. U osnovi ovog oboljenja nalazi se autoimuni proces koji uništava beta-ćelije pankreasa i dovodi do gotovo potpunog prestanka sekrecije insulina i posledične hiperglikemije. Ovaj tip dijabetesa se još naziva i insulin-zavisni, s obzirom na to da oboleli moraju doživotno uzimati insulinsku terapiju.

Dijabetes tip 2
 

Dijabetes tip 2 se najčešće javlja kod odraslih osoba sa prekomernom telesnom težinom. Uzrok nastanka ovog tipa dijabetesa nije potpuno razjašnjen, ali se smatra da značajnu ulogu igraju genetska predispozicija i faktori sredine. Glavni faktori rizika za razvoj dijabetesa tip 2 su gojaznost i fizička neaktivnost. U početku osnovni mehanizam bolesti je insulinska rezistencija dok vremenom dolazi prvo do relativnog a kasnije i apsolutnog nedostatka insulina. Iz tog razloga terapija u početku može biti u vidu tableta, ali vremenom dolazi do potrebe za insulinskom terapijom.

Reference:

  1. Diagnosis and Classification of diabetes melitus,
    ADA statement, Diabetes Care, 2004;
  2. Wild, Global prevalance of diabetes, Diabetes Care, 2004.
 
D2-15-036